Ermenistan'da Türk eserleri:Türbe ve Mezarlıklar

Revan topraklarında türbe ve mezarlıklar halkın sık sık ziyaret ettiği yerlerdir. Meşhed, Kerbela, Bağdat Kâzımiye’de bulunan Şii makamlarda olduğu gibi Revan Hanlığı topraklarındaki halk da mezarlık ve türbelere akın ederek ziyaret etmekteydiler. Özellikle 10 Muharrem kutlamaları büyük bir coşkuyla mezarlık ve türbelerde yapılıyordu.

Mezarlıklar bir yerin tapu senetleri mesabesindedir. Revan'ın eski mezarlığında yapılan bir araştırmada koç, koyun, at heykelli mezar taşları [1] bulunmuştur. Azeri arkeolog ve tarihçi Meşedi Hanım Nimetova tarafından yapılan kazılar neticesinde mezarlıkta okunabilen ilk tarih 1478'dir.[2] Tespit edebildiğimiz kadarıyla Çukursa'd'a ismini veren aşiret ve bu aşiretin ilk yöneticisi olan Emir Sa'd'ın türbesi ve bu sülaleden bölgeyi idare edenlerin gömüldüğü türbeler bugün harabe halinde varlığını sürdürmektedir. 2000 yılı başlarında Emir Saad’ın türbesi onarılarak ayakta kalması sağlanmıştır. Bu türbeler bölgenin tamamen bir Türk yerleşim yeri olduğunu göstermesi açısından çok önemlidir.[3]

[1] Koç, koyun, at heykelli mezar taşlarının Anadolu’da ve kültürümüzdeki yeri için bak. ( A. Çay, Anadolu'da Türk Damgası, Ankara, 1983; Muhammet Beşir Aşan, Elazığ, Tunceli ve Bingöl İllerinde Türk İskân İzleri, Ankara, 1992, s.91; H. Z. Koşay, 'Doğu Anadolu Mezar Taşlarındaki Koç Koyun Heykelleri', Milletlerarası I. Türk Sanatları Kongresi, Ankara, 1962, s.255-257; B. Karamagaralı, 'Sivas ve Tokattaki Figürlü Mezar Taşlarının Mahiyeti', Selçuklu Araştırmaları Dergisi, Ankara, 1972, II, 75-103; A. Koyunlu, 'Mezar taşı Olarak Koç ve Koyun Heykeli', Türkiye Turing Otomobil Kurumu Belleteni, İstanbul, 1976, sayı 56, s.335; N. Sevgen, “Anadolu’da Koyun ve At Motifli Mezar Taşları’’, Tarih Dünyası, İstanbul, 1950, I,sayı 8.)

[2] Meşedi Hanım Nimetova, Asırların Daş Yaddaşı, Bakü, 1987, s.40-42.

[3] M.H. Nimetova, age, s.45

Kaynak:.

Dr. Hasan Oktay,Kafkas Stratejik Araştırmalar Merkezi KAFKASSAM Başkanı 

haypedia.com
armeniaottomanpedia.com
armeniaturkishpedia.com
HAKKIMIZDA
Yardım
İletişim
© 2015 haypedia.com