Anadolu’nun Paylaşılmasında Ermenilerin Kullanılması

 Bazıları ise iyi niyetle yola çıkıp ne yaptığının farkına varmadan olumsuzluğa sebep olabilmişlerdir.[6] Burada Osmanlı idarecilerinin de bu sürecin yavaşlamasında ve hızlanmasında etkili olduğunu göz ardı etmemek gerekir. Bazı yöneticilerin dış güçlerle iş birliğinde devleti aleyhine çalıştıkları olmuştur.[5] Bu da, Osmanlı Devleti’nin bazı toprak kayıplarına rağmen yaşamasına bir müddet daha imkân sağlamıştır.[4] Osmanlı Devleti’nin paylaşılmasına karar verilmesinden sonra ayakta kalabilmesinde belki de en önemli etken büyük devletlerin aralarında anlaşamamalarıdır. Zira kimin, ne zaman, nereyi, nasıl alacağı ve ne için kullanacağı konuları anlaşmazlıkların temelini oluşturmuştur.[3] Osmanlı’nın ve azınlıkların faydasına olmayan gelişmeleri destekleyen güçlü devletler kendi çıkarlarını en üst seviyeye yükseltmeyi ihmal etmemişlerdir.[2] Avrupalı emperyalist devletler, Berlin Kongresiyle kazandıkları Osmanlı’daki azınlıklara müdahale haklarını çıkarları doğrultusunda kullanmışlardır.[1]Osmanlı Devleti’nin paylaşılması planları, yakın ve uzak komşularının kendilerini güçlü olarak değerlendirmeleri ve uluslararası ortamın müsait olmasıyla bağlantılıdır. Emperyalist devletlerin Osmanlı üzerinde kendilerini yetkin ve etkin görmelerinde Osmanlı vatandaşları da etkili olmuştur. İçerdeki dini ve etnik azınlıkların dış güçlerin kullanımına ve kışkırtmasına müsait olması Osmanlıdaki emperyalist faaliyetlerin girişimlerde bulunulmasına ortam hazırlamıştır. Nitekim bazı Osmanlı tebaâsının bir takım girişimlere maruz kaldıkları görülmektedir. 1856 Paris Kongresi’yle ortaya çıkan ve 1878 Berlin Kongresi ile de tescil edilen emperyalist planların uygulamaya konulması için uygun zemin ve şartlar beklenmekteydi.

1] Prof. Dr., Fahir[.250-5319. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1789-1914), Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.,1997, s. Armaoğlu,

Age., 564-80.   [2]

[3] Age., 523-53. 

, 532-564. Age. [4]

.1982Ahmad,‘The Late Ottoman Empire, pp.5-30’, edited by Marian Kent, the Great Powers and the End of the Ottoman Empire, George Allen & Unwin, London, Boston, Sydney ; Faroz  , 532-647Age. Bu dönemde Büyük Britanya Kıbrıs’a yerleşmeye başlamıştır. Bosna-Hersek Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından işgal edilmiştir. Arnavutluk ayaklanmış, Yunanistan toprak isteklerinde bulunmuştur. Buradaki konular ve diğer hususlarla ilgili bkz: Armaoğlu, [5]

  Armaoğlu, age., 592-611.[6]

Kaynak

Celal Bayar Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu, Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi.Doç. Dr. Halil Erdemir

haypedia.com
armeniaottomanpedia.com
armeniaturkishpedia.com
HAKKIMIZDA
Yardım
İletişim
© 2015 haypedia.com