İngiliz arşivlerinde Türk-Ermeni münakaşası

İngiliz arşivlerinde Türk-Ermeni münakaşaları ile ilgili en önemli kaynaklar Londra’da “Public Record Office” olarak anılan İngiliz Devlet arşivlerinde bulunmaktadır. Bununla birlikte Oxford’taki Bodleian Kütüphanesinde, Londra’da “Bristish Library” olarak bilinen İngiliz Kütüphanesinde ve Cambridge’de önemli belgeler yer almaktadır.

İngiltere, Amerika ve Fransa ile kıyaslandığında Ermeni diasporasının sayıca az olduğu ülkelerden biridir. Özellikle 19. yüzyıl itibariyle İngiltere’ye yerleşmeye başlayan Ermeniler, bugün İngiltere’de 15000-20000 aralığında bir nüfusa sahiptir.

Türk-Ermeni ilişkilerini zehirlemeye yönelik en önemli yayınsa, 1916 yılında James Bryce ve Arnold Toynbee tarafından yazılan “The Treatment of Armenians in the Ottoman Empire” yani “Osmanlı İmparatorluğunda Ermenilere Yönelik Muamele” adlı kitabıdır. Kuşkusuz propaganda amacıyla kaleme alınan bu eser, yalnızca Ermeni ya da Ermenilere sempati duyan 2. Ve 3. kaynaklardan sağlanmış bilgi ve yorumlardan oluşmuştur.

1880’lerden itibaren başlayan ve 1909 adana olaylarına kadar gelen Ermeni taşkınlıklarından sonra, Ermeni militanların I. Dünya savaşı döneminde Rusya, Fransa ve İngiltere’nin de kışkırtmasıyla isyan etmeleri neticesini İngiliz hükümeti, “Ermeni kırımı” olarak nitelemiş ve bu yolla hem Rusları daha da yanlarına çekmek hem de parçalamak istedikleri Osmanlı Devletini siyaseten de güçsüz bırakmak amacı taşımışlardır.

Toynbee daha sonraları yayınlanan ve Türkçeye de aktarılan “Hatıralar: Tanıdıklarım” adlı kitabında Mavi Kitap için; “Hükümetin propaganda için hazırlattığını bilseydik yapmazdık” demiş ve kitabın İngiltere Hükümeti tarafından Almanya karşıtı propaganda amacıyla yazıldığını belirtmiştir. Bunun yanında Toynbee, 1915 yılındaki Ermeni tehcirinin amacının “güvenlik” olduğunu, Yunanlıların ve Ermenilerin siyasi amaçlarının da bir meşruiyeti olmadığını” belirtmiştir.

haypedia.com
armeniaottomanpedia.com
armeniaturkishpedia.com
HAKKIMIZDA
Yardım
İletişim
© 2015 haypedia.com