Osmanlı Ermenileri II. Sınıf Vatandaş Değildi

Hıristiyan Türkler: Ermeniler

Helmut von Moltke İstanbul’da Ermeni seraskeri Husrev Paşa’nın Ermeni tercümanı Mardiraki ve ailesinden “Hıristiyan Türkler” şeklinde söz etmiştir. Pek çok gözlemci ve seyyah da Ermenilerin Türkçe’den başka dil bilmediklerini kaydetmişlerdir. Amerikan misyonerleri de ayni nedenle mezhep değiştirttikleri Ermenilere bile Türkçe olarak ayin yapmak zorunda kalmışlardır.

 

Osmanlı Hizmetinde Ermeniler

Ermeniler Osmanlı devletinde önemli görevler üstlenmişlerdir.

Rum isyanı sonrasında Yunanistan’ın bağımsız olmasıyla Rumlar önemli görevlerden uzaklaştırıldı. Yabancı dil bilen ve dış ülkelerde okumuş Ermeniler devlette kritik görevlere atandılar.

Osmanlı arşiv belgeleri, Ermenilerin konsolos, elçi, tercüman, vergi toplayıcısı, mimar, zanaatkar, hazinedar, meclis üyesi ve hatta bakan olarak her türlü göreve ön yargısız olarak tayin edildiklerini göstermektedir.

Ermenilerin amira sınıfı arasında çok sayıda aristokrat Ermeni ailesi vardı ve bunlar çok önemli işletmelere sahiptiler. Kuyumcu olan Düzyan ailesi, mimar olan Balyan ailesi, tekstilci Bezciyan ailesi, ressam Manus ailesi, kömür madenlerini işleten Hallaçyan ailesi ve çok sayıda diplomat yetiştiren Dadyan ailesi bunlar arasında akla ilk gelenlerdir.

Ermeniler arasından 17. yüzyılda Grigor Daranaghtsi ve 18. yüzyılda Eremiya Çelebi Kömürciyan gibi ünlü tarihçi, şair ve edebiyatçılar yetişmiştir.

18. yüzyıl başlarında İstanbul’da dört tane Ermeni matbaası vardı ve 40 cilt, çoğu dinî içerikli kitap basıldı.

Osmanlı sultanlarının özel hekimleri arasında Bogos (1744-1814), Manuel (1775-1858) gibi pek çok Ermeni vardır.

 

Osmanlı Döneminde Ermeni Görevlilerin Listesi

Tanzimat’tan sonra Ermeniler çok önemli devlet görevlerine tayin edildiler.

Şimdilerde Ermenilerin en çok hakaret ettikleri Sultan II. Abdülhamid Ermenileri çok önemli görevlere tayin etmesiyle meşhurdur. Onun döneminde başta Hazine-i Hassa olmak üzere birçok bakanlıkta Ermeniler görev almıştır.

 

Bakanlar

Maliye Bakanı Agop Ohannes Kazazyan Paşa (28 Ağustos 1885; Aralık 1886, Ağustos 1888, üç defa),

Nafia Nazırı Krikor Agaton Efendi (Mart 1867),

Davud Garabet Paşa (Mayıs 1868-Haziran 1871),

Ohannes Çamiç Efendi (Ağustos 1877 ve 30 Kasım 1878),

Mıgırdıç Sinopyan Efendi, Ocak 1912),

Orman ve Maden Bakanı Bedros Kuyumciyan Efendi (Eylül 1878),

Posta ve Telgraf Bakanı Stanbulyan Efendi (Ocak 1910),

Mardikyan Oskan Efendi (Haziran 1913),

Ticaret ve Ziraat Bakanı Ohannes Çamiç Efendi (Ağustos 1877, Ocak 1878),

Bedros Kuyumciyan Efendi (Haziran 1880),

Bedros Hallaçyan Efendi (Ocak 1910)

Gabriel Noradukyan Efendi (1912’de Dışişleri Bakanı)

Ohannes Kuyumcuyan Paşa (1909-1913 arasında Dışişleri Bakanlığı Başkatip yrd.)

 

Hukuk Müşavir yardımcıları

Edvar Bey Mısırlı (1908’e kadar)

Hırant Bey Abro (1917’ye kadar)

 

Konsolos ve diplomatlar (1900-1907 arası)

Hrant Düz (Messina/İtalya)

Hovsep Misakyan Efendi (La Haye/Hollanda)

Ohannes Magakyan Efendi (Oziçe/Sırbistan)

 

Konsolos yardımcısı

Mihran Kavafyan Efendi Fransa (Genel Konsolos / Brüksel 1907, elçi müşaviri)

Şekip Efendi (Birinci Katip Berlin/Almanya)

Harutyun Markaryan Efendi (Birinci Katip/ Belgrad)

Hovsep Azaryan Efendi (Genel Konsolos Malta)

Sarkis Balyan Efendi (Bari Konsolosu/İtalya)

Dikran Hünkarbeğendiyan (Odesa/Rusya Konsolos Yardımcısı)

Levon Bey Yeremyan (II. Katip/Paris)

Diran Bey Dadyan (II. Katip/Brüksel)

Levon Bey Yeremyan (II. Katip/Paris)

Minas Yeram Efendi (Konsolos Yardımcısı /Zanta)

Ohannes Nafilyan Efendi (Konsolos Yardımcısı /Tiflis)

Hrant Bey Noradukyan (Konsolos Yardımcısı /Galaç-Romanya)

Arsen Efendi (New Castle/İngiltere ve Patras/Yunanistan)

 

Hazine-i Hassa (Bakanlar)

Sakız Ohannes Paşa (Hazine-i Hassa Bakanı-1897-1908 arası)

Agop Kazazyan (II. Abdülhamit dönemi)

Mikael Portukal Paşa (1891-1897-II. Abdülhamit dönemi)

 

Şura-yı Devlet Üyeleri (1900 Sonrası)

İlyas Çayan Efendi

Andon Köyesan (Muhasebat Dairesi)

Duran Bey

Zarah Dilber Efendi

Bedros Zeki Garabetyan

Krikor Hıdıryan Efendi

Hrant Asadur Efendi

 

İçişleri Bakanlığı (1900 sonrası)

Bedros Kapamacıyan (Van Valisi)

 

Vali Yardımcıları

Ohannes Ferit Efendi (Van)

Ohannes Asasyan (Elazığ)

L. Aycıyan ve Ant Billoryan (Erzurum)

 

PTT Bakanı (1878 sonrası)

Garabet Artin Davut Paşa (1868-1871)

Andon Tıngır Yaver (1870)

Krikor Agaton (1868)

Osgan Mardikyan (1913-1914)

Nafia Nazırı (1908 sonrası)

Bedros Hallacyan Efendi

Krikor Sinapyan

 

1876 Meclis-i Mebusan Seçimleri

Ohannes ALLAHVERDİ Meclisi Mebusan Meclis Vekili

Sebuh MAKSUDYAN İstanbul Milletvekili

Rupen YAZICIYAN Edirne Milletvekili

Sahak YAVRUMYAN Bursa Milletvekili

Hamazasb BALLARYAN Erzurum Milletvekili

Manuk KARCIYAN Halep Milletvekili

Mikael ALTINTOP Ankara Milletvekili

Agop ŞAHİNYAN Sivas Milletvekili

Taniyel KARACİYAN Erzurum Milletvekili

 

1908 Seçiminde Milletvekilleri

Krikor ZOHRAP İstanbul Milletvekili

Bedros HALLAÇYAN İstanbul Miletvekili

Agop BABİKYAN Tekirdağ Milletvekili

Agop BOYACIYAN Tekirdağ Milletvekili

Artin BOŞGEZENYAN Halep Milletvekili

Dr. Nazaret DAGAVARYAN Sivas Milletvekili

İstepan İSPARTALIYAN İzmir Milletvekili

Hamparsum BOYACIYAN Kozan Milletvekili

Kegam DERGARABEDYAN Muş Milletvekili

Karakin PASTIRMACIYAN Erzurum Milletvekili

Vartkes Serengülyan Erzurum Milletvekili

Osib Mededyan Erzurum Milletvekili

Vahan PAPAZYAN Van Milletvekili

Minas Çiraz Bitlis Milletvekili

 

1914 Seçimleri

İstepan ÇIRACIYAN (Başkanlık divanı katibi) Ergani Milletvekili

Onnik İHSAN İzmir Milletvekili

Bedros HALLAÇYAN İstanbul Milletvekili

Krikor ZÖHRAP İstanbul Milletvekili

Agop HIRLAKYAN Maraş Milletvekili

Kegam DERGARABEDYAN Muş Milletvekili

Artin BOŞGEZENYAN Halep Milletvekili

Dikran BARSAMYAN Sivas Milletvekili

Matyos NALBATYAN Kozan Milletvekili

Karabet TOMAYAN Kayseri Milletvekili

Sasun Bağdat Milletvekili

Varteks SERENGÜLYAN Erzurum Milletvekili

 

Memurlar ve bürokratlar

Sisak Ferit Bey (Sansür Müdürü)

Minas Gamsar (Ermeni gazeteleri sansürcüsü)

Levon Surenyan (Ermeni gazeteleri sansürcüsü)

Bogos Parnasyan (Matbuat I. sekreteri)

Harutyun Hamdanyan Efendi (Sınırdışı Pasaportlar şefi)

 

PDF -> English, Türkçe

haypedia.com
armeniaottomanpedia.com
armeniaturkishpedia.com
HAKKIMIZDA
Yardım
İletişim
© 2015 haypedia.com