Nubar Paşa (nubar Nubaryan - Boghos Nubar)

Nubar Paşa (Nubar Nubarian - Boghos Nubar)

Nubar Paşa (Nubar Nubarian) (İngilizce: Nubar Pasha, Arapça:  نوبار باشا‎ , Ermenice:  Նուպար Փաշա) (d. Ocak 1825, İzmir, Osmanlı İmparatorluğu -- ö. 14 Ocak 1899, Paris Fransa), Ermeni asıllı Mısırlı politikacı ve Mısır'ın ilk başbakanıdır. Hayatı boyunca 3 kez başbakan olarak görev yaptı. İlk başbakanlığını 23 Şubat 1879 - Ağustos 1878 , ikinci başbakanlığını 10 Ocak 1884 - 9 Haziran 1888, üçüncü başbakanlığını ise 16 Nisan 1894 - 12 Kasım 1895 tarihleri arasında yapmıştır.

Karabağ'dan göç ederek İzmir'e yerleşmiş olan Ermeni asıllı bir aileden gelmektedir.  İlk önemli görevini Süveyş Kanalı projesinde üstlenmiştir. Mısır Hıdivi İsmail Paşa, yapım işini yürüten şirketle olan anlaşmazlık nedeniyle kesintiye uğrayan çalışmaları hızlandırmak istiyordu. Tartışmalı hükümlerin iptali konusunda şirketle yürütülen görüşmelerde Nubar Paşa Mısır'ı temsil etti. Bu görüşmeler sonucunda da 1864 yılında  III.Napolyon'a Mısır'ın, 84 milyon frank ödemesi koşuluyla şirket üzerindeki haklarına sahip olabilmesini kabul ettirdi.

Daha sonra, yerli halkın hukukunun korunması ve bu hakların yabancı konsoloslukların keyfi davranışlarına karşı güvence altına alınması amacıyla bazı adli düzenlemelerin gerçekleşmesi için çaba gösterdi. 1875'te Mısırlılarla Avrupalılar arasındaki davalara bakacak ve Fransız yasalarını temel alacak karma mahkemelerin kurulmasını sağladı.

Bu arada Bab-ı Ali den vezirlik payesi almayı, ayrıca Mısır valilerine “hıdiv” unvanının verilmesini ve bu görevin babadan oğula geçmesini sağlamak suretiyle 1873 yılında Mısır'a yarı-bağımsız ve ayrıcalıklı bir eyalet statüsü kazandırmayı başardı. Ancak bu faaliyetleri Mısır'ın yabancı devletlere karşı çok büyük borçlar altına girmesini önleyemedi.

1876'da Mısır'dan ayrılmak zorunda kaldıysa da, 1878'de Büyük Britanya ve Fransa'nın baskısıyla bir dizi siyasal ve mali reformu gerçekleştirmek üzere İsmail Paşa tarafından başbakanlığa getirildi. Yaptığı düzenlemelerin İsmail Paşa'nın iktidarını sarsması üzerine görevden uzaklaştırıldı ve sınır dışı edildi. Mısır'ın İngilizlerce işgalinden iki yıl sonra yeniden başbakan oldu. İngiliz yönetimi sırasında hıdivliğin ağırlığı büyük ölçüde azalırken başbakanın gücü arttı. Nubar Paşa adalet ve içişleri bakanlıklarının denetiminin Mısırlılarda kalmasını sağladı. Ülkedeki İngiliz yönetiminin istikrarlı biçimde sürmesinde önemli rol oynadı. Ama 1888'de fazlaca bağımsız davranmaya başlayarak eyalet polisi üzerinde kendi denetimini kurmak istemesi üzerine İngilizlerce görevden uzaklaştırıldı.

1894'te yeniden başbakan olduysa da sağlığının bozuk olması ve İngilizlerle görüş ayrılığına düşmesinden dolayı son başbakanlık süresi kısa sürdü. Lord Cromer'in Mısır'da yönetimi ele geçirmesi üzerine, 1895'te Fransa'ya gitti ve yaşamının sonuna kadar orada kaldı.

 

          

BENZER KONULU MADDELER:

haypedia.com
armeniaottomanpedia.com
armeniaturkishpedia.com
HAKKIMIZDA
Yardım
İletişim
© 2015 haypedia.com