Ermeniler Ve Selçuklular

Selçuklular ile Ermeniler arasında bu dönemde kültürel ve sosyal bakımdan bayağı kuvvetli bir alış veriş olmuştur, yani dili benimsemeye, adetlerin ben­zerliğine, mutfağının benzerliğine ve benzeşmesine kadar varan bir yakın­laşma söz konusudur. (İlber Ortaylı)

 

Ermenileri İlk Kez Bizans İmparatoru II. Basil Sürgün Etti

Bizans’ın bu işgali sadece Ermeni nüfusa ve iktidarına değil, kültür ve din kurumlarına da tamir edilemez bir tahribat yapmıştır. Bizans bürokratları ve papazları, Ermeni kent, kilise ve manastırlarını ele geçirip buralara yerleşmişlerdir; Ermeni Kilisesi de ortadan kaldırılmaya çalışılmış ve bunu sağla­mak için dinî kıyımlar yapılmıştır. Böylece Bagratuni ve Ardzruni kral sülaleleri de adeta yok edilmiştir. Bütün bu Bizans eylemlerinin yankıları, bilinen Er­meni kaynaklarında geniş ve kin dolu ifadelerle yer almıştır.

 

Kilikya Ermeni Krallığı Tam Bağımsız Değildi

Selçuklular ve Türkmen akıncılar 1064 yılında Ermenistan’a sefer düzenlediklerinde aslında Bi­zans topraklarına girdiler. Karşılarında siyasî ba­kımdan dağınık ve Bizans’a zorla bağlanmış bir Ermeni toplumu buldular.

Streck adlı batılı bir tarihçi, Bizans Ortodoks din adamlarının Ani Ermenilerine karşı tutumunun on­ların Selçuklu hâkimiyetine daha sıcak bakmalarına ve kabullenmelerine sebep olduğu görüşündedir. Streck’e göre Bizans sürgün ve yağmalarının Sel­çukluların bölgeyi fethini kolaylaştırdığı kuşkusuz­dur.

 

Kilikya Ermeni Krallığı

Ermenilerin tarih boyunca kurdukları en önemli krallıklardan birisi Kilikya Ermeni Krallı­ğıdır. Hiçbir zaman tam bağımsız olamayan bu krallık, Bizans‘ın Arap akınlarına karşı bölgeye tayin ettiği Ermeni prensler tarafından 1080 yı­lında kurulmuştur.

Kuruluş hikâyesi şu şekildedir: Bizans ordu­sunda görevli bir komutan olan Ermeni Phila­retos Brachamios Malazgirt Savaşı’na katılmış ve cepheden ilk kaçan komutanlardan birisi ol­muştu. İmparator, Alparslan tarafından bozgu­na uğratılınca otorite boşluğunu değerlendirmiş ve Malatya’dan Urfa’ya oradan da Tarsus’a ka­dar uzanan bölgede kendi krallığını kurmuştur. Başka bir deyişle bu devlet Selçuklular saye­sinde kurulmuştu. Zaten Selçuklu Sultanı Me­likşah’a vergi ödüyordu.

Bizans ile Selçuklular arasında dengeleri iyi kullanan bu krallık, zaman zaman taraf değişti­rerek 1375 yılına kadar varlığını sürdürdü. Mo­ğolların Anadolu’yu istilâsında da genelde Mo­ğollar ile birlikte hareket etmiştir.

 

Ermenileri İlk Defa Hangi Devlet Sürdü?

Ermeniler duygusal insanlardır. Dünyadaki dört diaspora toplumundan biridirler. Ancak Ermenileri sabit yurtlarından çıkartan ve dağılmalarına sebep olan Selçuklu Türkleri değildir.

Buna rağmen Ermeniler bütün dünyaya; “Türk­ler, 1071 yılında Anadolu’ya geldiler ve bizim elimiz­den vatanımızı aldılar. Bunlarla biz hiçbir zaman iyi geçinmedik ve asla dost olmadık” diyorlar. Bu çok etkili bir mesaj ama doğruyu yansıtmıyor.

Olayın aslı şudur:

1018 yılında Selçuklu Devleti’nin kurucuların­dan Çağrı Bey, Anadolu’ya bir keşif seferi yaptı. Bu sefer üç yıl sürdü. Sefer esnasında Çağrı Bey Ani şehrine de uğradı. Bu sefer hakkında bilgi veren ta­rihçiler katliamlardan, sürgünlerden, çatışma veya dramatik hadiselerden söz etmiyorlar.

 

Bizans İmparatoru Ermenileri Yurtlarından Sürdü

Hâlbuki 1022 yılında bölgeye bir sefer dü­zenleyen Bizans İmparatoru II. Basil Ermeni­lerin yaşadığı toprakları darmadağın etti. II. Basil, krallıklarına son verilen ve vassal statü­süne düşürülen Ermeni krallarını itaat etmedik­leri gerekçesiyle sürgün etti. Daha sonra bü­tün bölgeyi yakıp yıktı. Van Gölü ve çevresinde Vaspurakan denilen bölgede 12 kale, 4400 köy ve 115 manastırdan oluşan Ermeni krallığının bütün topraklarını Bizans’a kattı. Bununla ye­tinmeyerek 40.000 Ermeni’yi Orta Anadolu’ya, Sivas, Malatya ve Kayseri yörelerine sürgün etti. Böylece Ermeniler anayurtlarından çıkmış oldular.

 

Bizans İmparatoru Ani Kentini Yıktı

Ermeniler, bütün yapılanlara karşı Bizans’a itaat etmediler. Bu defa Bizans İmparatoru IX. Konstan­tin Monamakhos (1042-1055) 1045 yılında bölgeye yeni bir askeri harekât yaptı. Bu sefer sırasında Ani şehri yakıldı, yıkıldı ve tahrip edildi. Kars ve hatta Van bölgesi Ermeni hanedanlarının tüm soyları or­tadan kaldırıldı ve malikanelerine el konuldu.

Ermeni kralı II. Gagik İstanbul’a yollandı. Ani Bağratuni Krallığı tarihe karıştı. Aristages adlı bir tarihçi, bölgede bulunan Ermenilere ait bütün kilise ve manastırların ele geçirildiğini, ileri gelenlerin yok edildiğini ve mallarına el konulduğunu nakletmek­tedir.

 

PDF -> English, Türkçe

BENZER KONULU MADDELER:

haypedia.com
armeniaottomanpedia.com
armeniaturkishpedia.com
HAKKIMIZDA
Yardım
İletişim
© 2015 haypedia.com